Co ile lat pracownicy służby BHP muszą odbywać szkolenie okresowe? Terminy i wyjątki

Szkolenie okresowe pracowników służby BHP odbywa się co najmniej raz na pięć lat, ale sam cykl nie wyczerpuje wszystkich kwestii związanych z terminami. Znaczenie ma także udokumentowanie poprzedniego szkolenia, a w określonych sytuacjach — na przykład po zwiększeniu kategorii ryzyka — obowiązek może pojawić się wcześniej.

Co ile lat pracownicy służby BHP odbywają szkolenie okresowe?

Pracownicy służby BHP odbywają szkolenie okresowe co najmniej raz na 5 lat. Szkolenie służy aktualizacji i utrwaleniu wiedzy oraz umiejętności związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy.

Pięcioletni cykl dotyczy pracowników służby BHP i nie powinien być automatycznie odnoszony do innych grup stanowisk. Program szkolenia należy dostosować do specyfiki zadań wykonywanych przez pracowników służby BHP.

Od którego momentu liczyć termin kolejnego szkolenia?

Punktu odniesienia dla kolejnego szkolenia nie należy ustalać wyłącznie na podstawie daty rozpoczęcia pracy. Najpierw trzeba sprawdzić dokument potwierdzający ukończenie poprzedniego szkolenia okresowego, a następnie odnieść wskazaną w nim datę do obowiązującej częstotliwości szkoleń dla pracowników służby BHP.

• Sprawdź dokumentację: zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, wydawane po zdanym egzaminie, powinno znajdować się w aktach pracownika.
• Ustal datę poprzedniego szkolenia: wykorzystaj informację wskazaną w dokumentacji, a nie przypadkową datę zatrudnienia ani rozpoczęcia pracy na danym stanowisku.
• Zestaw ją z cyklem szkoleniowym: kolejne szkolenie okresowe planuje się z uwzględnieniem wymaganej częstotliwości, czyli nie rzadziej niż raz na 5 lat.
• Zweryfikuj dokument przed zaplanowaniem szkolenia: jeżeli w aktach brakuje zaświadczenia lub daty nie można jednoznacznie odczytać, najpierw należy uzupełnić dokumentację, zamiast przyjmować niepotwierdzony termin.

Udostępnione informacje nie rozstrzygają, czy w każdej sytuacji termin należy liczyć dokładnie od dnia ukończenia szkolenia, dnia egzaminu czy dnia wystawienia zaświadczenia. Przy ustalaniu daty kolejnego szkolenia trzeba więc opierać się na prawidłowo przechowywanej dokumentacji i nie przypisywać decydującego znaczenia samej dacie zatrudnienia.

Jakie szkolenie trzeba odbyć przed rozpoczęciem pracy w służbie BHP?

Przed dopuszczeniem do pracy na określonym stanowisku pracownik powinien odbyć szkolenie wstępne BHP. Obejmuje ono dwa elementy: instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy. Nie zastępuje późniejszego szkolenia okresowego.

Instruktaż ogólny obejmuje ogólne przepisy i zasady BHP, regulamin pracy, podstawowe informacje dotyczące specyfiki zakładu oraz zasady udzielania pierwszej pomocy.

Instruktaż stanowiskowy odnosi się do konkretnego stanowiska. Dotyczy zagrożeń występujących w miejscu pracy, metod zapobiegania im, ryzyka zawodowego oraz zasad bezpiecznego wykonywania powierzonych zadań.

Oba elementy szkolenia należy zrealizować przed rozpoczęciem pracy na danym stanowisku. Przygotowanie pracownika nie powinno ograniczać się do zapoznania z ogólnymi przepisami, ponieważ instruktaż stanowiskowy wymaga uwzględnienia rzeczywistych warunków i zagrożeń związanych z wykonywaną pracą.

Kiedy przepisy przewidują wyjątki lub zmianę terminu szkolenia?

Przepisy przewidują dwa odrębne mechanizmy: zwolnienie ze szkolenia wstępnego w ściśle określonym przypadku oraz zmianę obowiązku odbycia szkolenia okresowego po zwiększeniu kategorii ryzyka. Zastosowanie każdego z nich zależy od spełnienia konkretnych warunków dotyczących stanowiska, pracodawcy i aktualnej oceny ryzyka.

Zwolnienie ze szkolenia wstępnego może dotyczyć osoby, która bezpośrednio podejmuje pracę na tym samym stanowisku u tego samego pracodawcy. Nie oznacza to jednak ogólnej rezygnacji z obowiązków związanych ze szkoleniami okresowymi.

Jeżeli po zmianie przeważającej działalności pracodawcy zostanie ustalona kategoria ryzyka wyższa niż trzecia albo ocena ryzyka zawodowego wskaże na potrzebę szkolenia, szkolenie okresowe należy przeprowadzić w ciągu 6 miesięcy od ustalenia tej kategorii lub dokonania oceny ryzyka.

Zwolnienie ze szkolenia wstępnego przy kontynuowaniu pracy na tym samym stanowisku

Zmiana rodzaju umowy sama w sobie nie oznacza konieczności ponownego odbycia szkolenia wstępnego BHP. Zwolnienie może mieć zastosowanie, gdy pracownik po zakończeniu poprzedniego zatrudnienia podejmuje pracę bezpośrednio, na tym samym stanowisku i u tego samego pracodawcy. Wszystkie te przesłanki muszą wystąpić łącznie.

• Ten sam pracodawca: kolejne zatrudnienie odbywa się u tego samego podmiotu.
• To samo stanowisko: pracownik podejmuje pracę na stanowisku zajmowanym wcześniej.
• Bezpośrednie podjęcie pracy: kolejne zatrudnienie następuje bezpośrednio po poprzednim.

Jeżeli zmienił się pracodawca, stanowisko albo nie ma bezpośredniego przejścia między zatrudnieniem, ten wyjątek nie ma zastosowania. Samo podpisanie kolejnej umowy nie przesądza jeszcze o możliwości skorzystania ze zwolnienia. Dotyczy ono wyłącznie szkolenia wstępnego, a nie szkoleń okresowych.

Zmiana warunków pracy i zwiększenie kategorii ryzyka

Jeśli zmiana rodzaju przeważającej działalności pracodawcy powoduje zakwalifikowanie jej do grupy o wyższej niż trzecia kategorii ryzyka, pracodawca ma obowiązek przeprowadzić szkolenia okresowe BHP dla pracowników administracyjno-biurowych w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od ustalenia tej zmiany lub od dokonania koniecznej aktualizacji oceny ryzyka zawodowego.

• Co sprawdzić: czy zmienił się rodzaj przeważającej działalności pracodawcy i przypisana do niej kategoria ryzyka.
• Kiedy powstaje obowiązek: gdy działalność zostanie zakwalifikowana do grupy o wyższej niż trzecia kategorii ryzyka albo ocena ryzyka zawodowego wskaże na konieczność szkolenia.
• Jaki jest termin: szkolenie okresowe należy przeprowadzić w ciągu 6 miesięcy od ustalenia zmiany lub dokonania wymaganej aktualizacji oceny ryzyka zawodowego.

Zmiana kategorii ryzyka może oznaczać, że wcześniejsze zwolnienie pracowników administracyjno-biurowych ze szkolenia okresowego przestanie mieć zastosowanie. Sześciomiesięczny termin dotyczy opisanej zmiany działalności lub oceny ryzyka wskazującej na konieczność szkolenia, a nie każdej modyfikacji organizacji pracy.

W jakiej formie odbywa się szkolenie i jak potwierdza się jego ukończenie?

Szkolenie BHP dla służby BHP online może mieć formę kursu, seminarium albo samokształcenia kierowanego. Formę należy dostosować do stanowiska uczestnika i warunków pracy.

• kurs;
• seminarium;
• samokształcenie kierowane.

Szkolenie okresowe kończy się egzaminem sprawdzającym wiedzę i umiejętności. Po uzyskaniu pozytywnego wyniku uczestnik otrzymuje zaświadczenie o ukończeniu szkolenia. Dokumentacja szkolenia, w tym zaświadczenie, jest przechowywana w aktach osobowych pracownika.